Định hướng quy hoạch tổng thể xây dựng đảo Phú Quốc

Định hướng quy hoạch tổng thể xây dựng phát triển đảo Phú Quốc – tỉnh Kiên Giang

*   Định hướng quy hoạch hệ thống đô thị: 

1.  Cơ sở hình thành các đô thị :

–   Là nơi ở của các lao động và dân cư phục vụ phát triển ngành du lịch.

–   Là nơi tổ chức các hoạt động dịch vụ phục vụ dân sinh và du lịch.

–   Một số ít đô thị như Dương Đông, An Thới có thể phát triển các cụm công nghiệp phục vụ chế biến thuỷ sản, nông sản, vật liệu xây dựng và các sản phẩm du lịch.

–  Quy mô dân số đô thị Phú Quốc dự kiến khoảng 150- 180 ngàn dân tới năm 2020.

2.  Cơ cấu tổ chức không gian

Không gian xây dựng đô thị và các khu du lịch tập trung được xác định tại khu vực phía Nam với các lý do sau đây:

– Là khu vực ít nhạy cảm về môi trường

– Hiện khu vực này đã tập trung xây dựng đô thị và cơ sở hạ tầng chủ yếu khác của đảo Phú Quốc.

– Có quỹ đất xây dựng thuận lợi do bằng phẳng, ít phức tạp, sử dụng cho mục đích nông nghiệp ít có hiệu quả.

Khu vực phía Bắc là khu vực nhạy cảm về môi trường với rừng cấm quốc gia có diện tích lớn chỉ phát triển các đô thị quy mô nhỏ như Cửa Cạn, Gành Dầu và các trung tâm xã như Bãi Thơm.

Dự kiến tại Phú Quốc sẽ có 7 đô thị vào năm 2020, trong đó 2 đô thị hiện hữu phát triển là Dương Đông và An Thới, 3 khu đô thị được nâng cấp từ trung tâm xã là Hàm Ninh, Cửa Cạn, Gành Dầu và 2 khu đô thị mới tại Dương Tơ .

3.  Định hướng phát triển các đô thị tại Phú Quốc :




(a)  Thị trấn An Thới

–  Tính chất cửa ngõ giao thông đường biển, phát triển du lịch và dịch vụ và là cơ sở Quốc Phòng quan trọng của Phú Quốc.

–  Dân số  thị trấn hiện nay khoảng 18 ngàn sẽ tăng lên 30- 40 ngàn vào năm 2020 và là đô thị lớn thứ 2 của đảo.

–  Đất đai xây dựng dự kiến khoảng 450- 500ha

–  Hướng phát triển đô thị về phía Bắc gắn với các ấp 4,6 và 7.

(b)  Thị trấn Dương Đông:

–  Tính chất là trung tâm hành chính, dịch vụ tài chính, bảo hiểm, ngân hàng, thương mại,  du lịch , công nghiệp .v.v….

–  Trong khu vực đô thị vừa phát triển các khu du lịch ven biển vừa phát triển các khách sạn đô thị.

–  Cụm công nghiệp Dương Đông dự kiến quy mô 50 ha nhằm để di dời các cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm trong các khu dân cư và phát triển các cơ sở công nghiệp xây dựng , công nghiệp phục vụ du lịch.v.v…

–  Quy mô dân số sẽ tăng từ 29 ngàn hiện nay lên 55- 65 ngàn vào năm 2020.

–  Đất đai xây dựng dự kiến khoảng 700- 800 ha.

–  Hướng phát triển của đô thị về phía Bắc và phía Đông.

 (c) Các thị trấn được nâng cấp từ các trung tâm xã hiện hữu.

–  Các trung tâm xã Hàm Ninh, Cửa Cạn, Gành Dầu sẽ trở thành các thị trấn dịch vụ cho dân cư và du lịch.

–  Quy mô dân số  từ 5- 10 ngàn với diện tích đất đai xây dựng khoảng 70- 150ha mỗi thị trấn.

(d) Các đô thị mới

Dự kiến phát triển tại khu vực Dương Tơ là nơi tập trung nhiều khu du lịch quy mô lớn tại Bãi Trường, Bãi Sao, Bãi Khem, Bãi Đất Đỏ .v.v… Đây cũng là khu vực có nhiều quỹ đất xây dựng thuận lợi nằm trong khu vực ít nhạy cảm về môi trường. Các đô thị mới dự kiến phát triển là đô thị Suối Lớn và đô thị Đường Bào.

–  Khu đô thị mới Đường Bào gắn với sân bay Dương Tơ và các khu du lịch phía Bắc Bãi Trường và trung tâm du lịch Dương Tơ. Quy mô dân số  dự kiến khoảng 10 ngàn dân tới năm 2020. Vị trí xây dựng nằm phía Nam núi  Mặt Quỷ và phía Bắc núi Dương Tơ. Diện tích xây dựng khoảng 140 ha.

–  Đô thị mới Suối Lớn nằm về phía Nam núi Vô Hương. Ngoài tính chất dịch vụ du lịch, đô thị này gắn với cảng và cụm công nghiệp Vịnh Đầm. Quy mô dân số  của đô thị này dự kiến khoảng 30 ngàn dân tới năm 2020.

*  Định hướng quy hoạch các khu dân cư nông thôn

1.  Định hướng quy hoạch các làng chài ven biển

Các làng chài ven biển sẽ được tổ chức lại theo các cụm tập trung tại các cửa rạch. Các cửa này sẽ được nạo vét và xây dựng các kè chắn sóng đảm bảo cho các tàu thuyền hoạt động quanh năm. Hoạt động của các làng chài sẽ kết hợp thêm các dịch vụ cho khác du lịch như cho mướn thuyền, câu, chở thuê để câu cá, mực.v.v…

Các làng chài này cần được xây dựng kết cấu hạ tầng như các khu đô thị để đảm bảo mỹ quan và vệ sinh môi trường.

2.   Định hướng quy hoạch các khu dân cư nông thôn

Dân cư nông thôn tại Phú Quốc sẽ có xu hướng giảm dần do các nguyên nhân sau đây:

–  Diện tích đất đai nông nghiệp sẽ có xu hướng giảm do đưa vào sử dụng trong mục đích xây dựng khu du lịch, khu đô thị và cơ sở hạ tầng

–  Các hộ nông nghiệp có xu hướng tích tụ đất đai canh tác để sản xuất hàng hoá với năng suất cao.

–  Các ngành dịch vụ đang thu hút lao động chuyển từ ngành nông nghiệp.

Với xu hướng trên, dân cư nông thôn sẽ được tổ chức lại theo định hướng sau đây:

–   Tập trung thành từng cụm để xây dựng cơ sở hạ tầng cho khu dân cư trên cơ sở thu hút các hộ đang sống lẻ tẻ trong rừng.

–   Bám theo các tuyến giao thông để vừa kết hợp làm nông nghiệp vừa làm dịch vụ.

Để không làm cản trở giao thông, dân cư nông thôn ven đường phải được tổ chức lại tại một số điểm  thuận lợi như  là các điểm dừng của du khách.

*  Định hướng quy hoạch các khu du lịch.

1. Các loại hình du lịch tại Phú Quốc:

Theo đánh giá của các chuyên gia Tổng cục Du lịch Việt Nam, tại Phú Quốc có thể phát triển khá nhiều loại hình du lịch khác nhau, trong đó du lịch theo các sở thích chung như nghỉ dưỡng và tắm biển có điều kiện thuận lợi và tiềm năng phát triển nhất. Bên cạnh đó các loại hình du lịch đặc biệt theo sở thích riêng cũng có thể phát triển nhiều loại hình tại Phú Quốc.

2. Cơ cấu phân bố không gian khu du lịch Phú Quốc.

(a) Các cổng du lịch chính:



+ Cổng cho các tàu biển:

–  Cổng chính cho các tàu lớn: Bãi Đất Đỏ

–  Cổng cho các tàu từ đất liền : An Thới, Dương Đông, bãi Vòng, Vịnh Đầm.

–  Cổng du lịch gắn với Campuchia : Gành Dầu.



+ Cổng đường hàng không

–  Tới năm 2010-2012: cổng hàng không Dương Đông

–  Sau năm 2010-2012: cổng hàng không Dương Tơ

(b) Phát triển trung tâm du lịch:

Trung tâm du lịch được xác định là nơi xây dựng các các cơ sở dịch vụ phục vụ cho khách du lịch như tài chính, bảo hiểm, ngân hàng, thông tin liên lạc, trung tâm thương mại,  ẩm thực, bệnh viện.v.v… Trong tương lai, khi Phú Quốc có cơ hội trở thành trung tâm giao thương quốc tế, các trung tâm du lịch này sẽ trở thành các đầu mối giao dịch quan trọng của đảo.

Dự kiến Phú Quốc sẽ xây dựng 2 trung tâm du lịch lớn tại Dương Đông (khu vực sân bay hiện hữu) và Dương Tơ nơi có vị trí gần 2 cổng chính của đảo về hàng không và đường biển.

(c) Phát triển du lịch tại các khu vực ít nhạy cảm về môi trường:

Bao gồm khu vực phía Nam : thị trấn Dương Đông, An Thới , xã Dương Tơ và  phần phía Nam Hàm Ninh. Các khu du lịch lớn phát triển tại khu vực này bao gồm khu vực Bà Kèo, Cửa Lấp, Bãi Trường, Bãi Đất Đỏ, Bãi Khem, Bãi Sao , Bãi Vòng và các bãi nhỏ khác ven biển.

Trừ khu vực Bà Kèo- Cửa Lấp xây dựng theo mô hình du lịch sinh thái, các bãi khác cho phép xây dựng khu du lịch tập trung, cao tầng với các tỷ lệ thích hợp, trong đó khu du lịch sinh thái chiếm ít nhất 50% quỹ đất xây dựng khu du lịch. Các khu trung tâm du lịch cho phép xây dựng các tổ hợp khách sạn cao tầng để tạo điểm nhất kiến trúc cho các khu du lịch.



Các bãi khác, đặc biệt là khu vực mũi Xép, mũi Tàu Rũ, mũi ông Đội, mũi An Yến.v.v…có thể phát triển các resort quy mô nhỏ hơn.

Trong khu vực phía Nam có thể phát triển các làng du lịch tại Bãi Vòng, khu vực Dương Tơ, An Thới.v.v…
Bên cạnh xây dựng các khu du lịch ven biển, khu vực phía Nam còn xây dựng các khách sạn nằm trong các đô thị tại Dương Đông, An Thới và trong các đô thị mới sẽ phát triển tại Dương Tơ sau này.

Đất đai dự kiến dành để phát triển du lịch tới năm 2020 khoảng 1300- 1400 ha, trong đó đất du lịch khoảng 650 ha và đất đai xây dựng các cơ sở dịch vụ, hạ tầng kỹ thuật và cây xanh khoảng 650-700ha (xem bảng).

(d) Phát triển các khu du lịch tại các khu vực có nhạy cảm về môi trường

 Khu vực nhạy cảm về sinh thái bao gồm toàn bộ Bắc và trung đảo gồm các xã Cửa Cạn, Cửa Dương, Gành Dầu, Bãi Thơm, phần phía Bắc xã Hàm Ninh  và các đảo Nam An Thới. Mục tiêu của các khu du lịch này là xây dựng các khu du lịch sinh thái và nghĩ dưỡng chất lượng cao. Số lượng khách du lịch lưu lại khu vực này không lớn. Định hướng quy hoạch xây dựng các khu du lịch tại các khu vực này như sau:

- Các khu du lịch xây dựng theo mô hình khu du lịch sinh thái. Mật độ xây dựng tối đa 20% trong phạm vi đất đai các dự án xây dựng và phát triển khu du lịch. Các khu du lịch lớn bao gồm khu du lịch Cửa Cạn, Vũng Bầu, Bãi Dài, bãi Rạch Vẹm, bãi Tràm, bãi Thơm và các bãi nhỏ khác.

- Quy mô đất đai xây dựng du lịch tuỳ thuộc vào khả năng đất đai của từng bãi cát ven biển. Tầng cao xây dựng các công trình tối đa 3 tầng- dưới ngọn cây dừa là loại cây thích hợp và đang trồng nhiều tại các bãi biển Phú Quốc.

- Trong tổng số phòng phát triển du lịch tại Phú Quốc tới năm 2020, khu vực Bắc đảo dự kiến xây dựng khoảng 5.000 phòng chiếm khoảng 25-30% số phòng của toàn đảo. Trong số này dự kiến xây dựng số phòng khách sạn lớn là khu du lịch Cửa Cạn, Gành Dầu và Bãi Dài, các bãi khác quy mô ít hơn.

-  Khu vực Bãi Thơm

Các bãi nhỏ khác tại khu vực đồi ông Lang, ven các núi tại Gành Dầu, Cửa Cạn và Bãi Thơm cũng như các làng du lịch, các khách sạn độc lập xây dựng trong các đô thị tương lai tại Của Cạn, Gành Dầu ở khu vực phía Bắc dự kiến kh
oảng 1.000 phòng chiếm 20% so với số phòng xây dựng tại khu vực Bắc đảo. Các làng biệt thự du lịch đón các loại khách Châu Â, Bắc Á để tránh mùa rét cũng như phục vụ loại khác du lịch homstays v.v…dự kiến xây dựng tại khu vực biển phía Đông từ ấp Rạch Hàm tới Bãi Thơm.


Dự kiến đất đai để xây dựng các khu du lịch Bắc đảo khoảng  400 – 420 ha, trong đó đất đai cho các dự án du lịch khoảng 250 ha và đất đai xây dựng cơ sở dịch vụ, hạ tầng kỹ thuật , công viên .v.v…khoảng 150- 180ha.

 (e) Phát triển du lịch tại các đảo phía Nam An Thới

Các đảo phía Nam An Thới thuộc xã Hòn Thơm hiện có khoảng 632 hộ với trên 2.400 dân. Dân cư  tập trung chủ yếu tại  Hòn Thơm và 1 phần ít tại Hòn Giỏi.



Các đảo Nam An Thới chủ yếu dành cho du lịch sinh thái với các loại hình  như:

– Tham quan các đảo nhỏ

– Lặn biển, tham quan nghiên cứu các rạn san hô

– Câu cá, mực ở khu vực Hòn Thơm

 Không khuyến khích phát triển xây dựng các khách sạn trên các đảo mà chỉ xây dựng các cơ sở dịch vụ là chủ yếu.

(f)  Định hướng quy hoạch các khu vui chơi giải trí

Đất đai của Phú Quốc tại các khu vực ít nhạy cảm về sinh thái còn khá lớn do đó có thể xây dựng các sân golf, trường đua.v.v…nhằm tạo cho Phú Quốc thị trường du lịch phong phú đa dạng với chất lượng cao.

–  Dự kiến quy hoạch 3 sân golf tại Phú Quốc gồm các sân golf An Thới, Cửa Cạn và Bãi Dài với diện tích khoảng 400- 500ha.

–  Các trường đua dự kiến xây dựng tại khu vực An Thới và Dương Tơ là trung tâm các khu du lịch lớn như Bãi Sao, Bãi Khem, Bãi Đất Đỏ, Bãi Trường .v.v…  Diện tích các trường đua khoảng 80-100 ha.

(g) Định hướng quy hoạch các khu vực lễ hội .

Trên đảo Phú Quốc có các lễ hội  truyền thống có giá trị như Lễ hội thờ thần nước bà Thuỷ Long Khánh Mẫu (ngày 20/11), Lễ hội Dinh thờ tự bộ xương cá Ong, lễ hội  Sùng Hưng Cổ Tự (30/7), lễ tưởng niệm anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực (27/8).v.v… Ngoài ra còn có các lễ Đình thần Dương Đông được coi là ngày tết riêng của địa phương.



Cần duy trì và nâng cao các hoạt động lễ hội  phục vụ du lịch. Các cơ sở tổ chức lễ hội  cần được quy hoạch chi tiết để xác định quy mô đất đai phục vụ cho các lễ hội.

(h) Định hướng quy hoạch các điểm du lịch văn hoá, lịch sử.

Các di tích lịch sử, cách mạng và các điểm danh lam thắng cảnh của Phú Quốc có khá nhiều. Cần thiết khai thác các cơ sở này phục vụ cho mục địch phát triển du lịch. Bên cạnh việc giữ gìn, duy tu, bảo dưỡng và  tôn tạo các di tích, cần thiết phải  quy hoạch các khu vực công cộng như bãi để xe, nơi bán hàng lưu niệm và các dịch vụ khác. Các công trình cần quy hoạch khu bên ngoài di tích là:



–  Đền thờ Nguyễn Trung Trực tại trung tâm xã Gành Dầu

–  Nhà lao Cây Dừa tại An Thới

–  Dinh Cậu tại Dương Đông

–  Đình thần Dương Đông

–  Chùa Sư Môn

Bên cạnh như di tích trên Phú Quốc còn có nhiều điểm di tích lịch sử –văn hoá khác như : giếng Gia Long, Tảng đá Ngai Vua, Mộ Hoàng tử Cảnh, Dấu giày vua Gia Long, mũi Ông Đội, Lăng mộ bà tướng Lê Kim Định.v.v… Các điểm này cũng cần được quy hoạch để tôn tạo nhưng cũng tạo thuận lợi cho khách du lịch tới thăm  vếng dễ dàng và có được các dịch vụ cần thiết.

 (i) Định hướng quy hoạch các khu vực danh lam, thắng cảnh.

–   Các danh lam thắng cảnh tự nhiên tại Phú Quốc có khá nhiều như thác Đá Bàn, Suối Tiên.v.v… Các khu vực tự nhiên này cần được giữ gìn trong trạng thái tự nhiên, không cần xây dựng thêm các công trình kiến trúc tại khu vực này, ngoại trừ các công trình dịch vụ cần thiết nhất cho khách du lịch.



–  Các cảnh quan khác xen giữa biển và các mũi núi cần được khai thác trên cơ sở tạo các điểm thưởng ngoạn nằm tại khu vực định cao của đường hậu cần du lịch.

–  Khu vực đỉnh cao Núi Chùa trên dãy Hàm Ninh có độ cao khoảng 560m với diện tích đất tương đối bằng phẳng khoảng 30-40ha. Từ đỉnh núi này có thể quan sát các khu vực khác nhau của đảo cũng như có tầm nhìn xa tới khu vực biển đảo xung quanh. Tại đây có khả năng khai thác thành điểm nhìn, quan sát cho các khách du lịch đồng thời tận hưởng không khí mát mẻ trên đỉnh núi cao này.

(j) Khu vực vui chơi có thưởng:

Là một nhu cầu gắn với du lịch, các khu vực vui chơi có thưởng dự kiến quy hoạch tại khu vực Núi Chúa trên dãy Hàm Ninh hoặc khu vực Hòn Thơm là 1 đảo phía Nam An Thới. Ngoài ra cho phép các khu du lịch cao cấp mở các trò chơi quy mô nhỏ.

 
>> Đặc khu kinh tế Phú Quốc - mỏ vàng của Việt Nam 
>> Trưởng đặc khu Phú Quốc có những quyền hạn nào?